In het voetbal is het vermogen om goede beslissingen te nemen op cruciale momenten van onschatbare waarde. Het is de taak van trainers en coaches om spelers te helpen bij het ontwikkelen van efficiënte besluitvormingsvaardigheden. Maar hoe doe je dat, werken rond decision making?
Spelers moeten leren om de problemen te identificeren die hen kunnen belemmeren om effectief met de bal om te gaan. Dit begint met het scannen over de schouder, spelen met een open lichaam en het hoofd omhoog. Zodra een mogelijk probleem is gezien, moet de speler begrijpen wat de oorzaak is, wat leidt naar de volgende stap… De speler moet de mogelijke problemen onderzoeken die kunnen voorkomen dat hij een succesvolle uitkomst voor het team bereikt. Dit is sterk verbonden met de teamfilosofie en het tactische plan dat voorafgaand aan de wedstrijd is besproken of tijdens de training is uitgewerkt. Tactisch inzicht hebben betekent weten hoe je wilt spelen, wat de zwakke punten van je tegenstander zijn en hoe je ze kunt uitbuiten om een eerlijk voordeel te behalen. Ook dit hangt direct samen met de teamfilosofie en tactiek, bijvoorbeeld het spelen om vroeg te penetreren, de bal naar een specifieke speler of een specifiek gebied van het veld te krijgen, of gewoon de bal rond te spelen om zwaktes in de verdediging bij de tegenstander aan te vallen. (Lees verder onder de foto)
Hoe meer informatie een speler kan verzamelen, hoe beter hij beslissingen kan nemen. Voortdurend scannen van het speelveld en een goede positionering zijn daarbij belangrijk. Communicatie is ook van groot belang. Het belangrijkste is dat veel van deze stappen moeten worden genomen voordat de speler zelfs maar de bal heeft ontvangen. Hoe vaak heeft de speler te maken gehad met de situatie waarin hij een beslissing moet nemen? Het gaat erom welke beslissingen spelers maken tijdens trainingen die hen vertrouwd kunnen maken met wedstrijdsituaties. Hen van bij de jeugd in zoveel mogelijk wedstrijdechte situaties brengen is de opdracht voor de coaches! En dat kan door veel wedstrijdvormen aan te bieden, met twee even grote teams, maar ook in bovental of ondertal. En na een beslissing van een speler ook de andere mogelijkheden te overlopen door de stop-helpmethode toe te passen na het stilleggen van het spel. (Lees verder onder de foto)
De beste spelers zijn vaak in staat om de beste beslissingen te nemen in de kortst mogelijke tijd. Dit is een gewenste eigenschap omdat snel spelen voorkomt dat de tegenstander opties kan wegnemen, waardoor gemakkelijker kan worden doorgedrongen of het balbezit kan worden behouden. De vraag is nu: hoe kunnen we het vermogen om goede beslissingen te nemen ontwikkelen? Het antwoord is: door multidirectionele spelvormen. Neem bijvoorbeeld de aanvallende 1v1-dribbeloefening. Bij conventionele vormen staat een aanvaller tegenover een verdediger, met aan elke kant één doel. In deze oefening hoeft de verdediger alleen de ruimte direct voor het doel te beschermen en naar beide kanten te sturen. In dit geval zijn er inderdaad beslissingen te maken, maar de mogelijkheden zijn beperkt en helpen niet bij het vormen van het grotere plaatje. Voeg aan elke hoek, aan elke kant, twee doelen toe en je geeft de aanvaller de mogelijkheid om een verdediger te proberen naar één doel te lokken om ruimte te creëren om het andere doel aan te vallen. Het is belangrijk op te merken dat een multidirectionele spelbenadering moet worden gecombineerd met een minder autoritaire coachingsstijl. Een spel openstellen voor meerdere opties vereist een geduldige aanpak die spelers in staat stelt om opties te verkennen, fouten te maken en problemen op te lossen, en uiteindelijk te leren van hun ervaringen…